Bloemschikken met kinderen: Esthetiek en zorg voor de omgeving
Stel je voor: een groep kinderen in de buitenschoolse opvang die met volle concentratie bloemen aan het arrangeerd zijn. Geen geroep, geen chaos, maar diepe focus. Ze voelen de stelen, ruiken aan de geur van aarde en rozen, en leren stap voor stap hoe ze iets moois kunnen maken dat ook nog eens goed is voor de plant. Dit is bloemschikken met kinderen op een Montessori-manier: het combineert esthetiek, motoriek en zorg voor de omgeving in één rustige activiteit.
De basis: Een Montessori-werkplek inrichten
Voor je begint, is de werkplek het halve werk. In de kinderopvang is het handig om een waterbestendig oppervlak te gebruiken, zoals een placemat van kurk of een plastic tafelkleed.
Zo blijft de tafel droog en voorkom je frustratie bij de pedagogisch medewerker die later nog moet schoonmaken. Zet een mandje met bloemen neer, een dienblad met vazen, een kom voor afval en een extra kan water. Een kanten kleedje erop maakt het feestelijk, maar is niet verplicht. De volgorde van handelingen is belangrijk.
Begin met het aantrekken van een schort. Vul de kan met water en giet dit in een lage kom, tot ongeveer halfvol.
Vul de vaas voor driekwart met water. Knip de bloemsteel onder water af, zodat de bloem langer vers blijft.
Dit voorkomt dat er lucht in de vaten komt, wat de bloem sneller laat verwelken. De kinderen leren zo direct dat hun handelingen effect hebben op het resultaat. Een aparte afvalkom is essentieel.
Knip je stelen boven water af, dan belandt er groen op tafel en gaat er waardevolle tijd verloren met opruimen. Met een eigen kom weten kinderen precies waar hun snijafval hoort. Dit houdt het werk overzichtelijk en leert hen zorgen voor hun omgeving.
Wat kinderen leren over planten en bloemen
Naast het schikken zelf is het oogsten of inkopen van planten een leerproces op zich. Kinderen leren onderscheid maken tussen planten die je één keer plukt, zoals een zonnebloem, en planten die meerdere keren geoogst kunnen worden, zoals lavendel of rozemarijn.
In de buitenschoolse opvang kun je hiermee de verbinding met de natuur benadrukken.
Vertel dat je een bloem niet zomaar aftrekt, maar dat je goed kijkt of er al zaden zijn gevormd. Er is ook specifieke kennis die je makkelijk meegeeft. Bloemen met holle stelen, zoals pioenrozen of anjers, zet je in weinig water.
Ze verdrinken anders snel. Een vaas vul je voor driekwart, niet tot de rand.
Kinderen vinden het prachtig om zelf te meten: "Is het water tot hier?" Ze ontwikkelen hiermee hun esthetische zin en verantwoordelijkheidsgevoel. Verse bloemen in water zetten is een ritueel. Je verspreidt een krant op tafel, maakt een touwtje los, knippt stelen op verschillende lengtes en droogt de vaas en schaartje na afloop. Dit soort routines geft kinderen houvast en rust. Ze weten wat er gaat gebeuren en waarom.
Praktisch onderhoud: Verversen en verzorgen
Een bloemstuk is niet af na het maken. De verzorging hoort erbij.
Kinderen leren dorre blaadjes verwijderen, een stukje van de steel knippen en de bloemen weer fris in water te zetten. Dit is een mini-momentje van mindfulness en verantwoordelijkheid. In de opvang kun je dit dagelijks inplannen, bijvoorbeeld na het fruit eten.
Goed materiaal helpt. Gebruik een schaartje met stompe punten voor kleine handen en een trechter om morsen te voorkomen.
Zorg dat de vaas stabiel staat, zodat deze niet omvalt als een kind per ongeluk tegen de tafel stoot, net zoals we oefenen bij het leren drinken uit een open beker.
Dit voorkomt ongelukken en maakt het werk plezierig.
Bloemschikideeën voor kinderen
Hieronder vind je concrete werkvormen die je direct kunt inzetten in de groep.
Ze zijn laagdrempelig en gebruiken materialen die je vaak al hebt. De basis is steeds dezelfde: een dienblad met spullen, water in een kom, en ruimte om te experimenteren. Laat kinderen vrij creëren zonder regels, dat stimuleert de creativiteit enorm.
Dit is een vrolijk werkje dat goed werkt voor groep 3 en 4. Neem een glazen yoghurtpotje of een smalle vaas.
Voor het stukje met de rietjes
Doe een elastiek rond de hals en stop rietjes in het elastiek, zodat ze om het potje heen staan.
Draai een stukje viltdraad over het elastiek om het vast te zetten. Gebruik een pipetvuller om water in het potje te doen; dit is een leuke oefening voor de fijne motoriek. Zoek je meer activiteiten voor de motorische ontwikkeling? Probeer dan eens eieren pellen als uitdagende oefening voor de vingers. Stop een ranonkel of Germini in het midden. Maak een kleurrijk waaiertje van papier en plak dit op een rietje.
Totaalprijs materiaal: ongeveer €2,- per kind. Crêpepapier is feestelijk en kneedbaar.
Voor het stukje met het crêpepapier
Vouw een stuk crêpepapier rond het potje om een kleurige huls te maken. Neem twee linten: een als kleurelement bovenaan en een als 'kraagje' eronder. Rijg een lint door een houten bloem en hang deze erbij.
Strooi wat glitters voor de sparkle. Maak een klein windmolentje van papier en prijs dit op een rietje of dun stokje.
Dit stukje is ideaal voor de groepen die van 'prinsessen' en 'feest' houden. Materiaalkosten liggen op €1,50 per stuk. Een unieke twist: gebruik een oude siliconen bakvorm als schaal.
Voor het stukje in de siliconen taartvorm
Snijd cirkels uit steekschuim (te koop bij bloemisten of bouwmarkten, rond €3,- per plaat).
Laat de kinderen de cirkels in water leggen totdat ze goed doorweekt zijn. Stapel ze op in de vorm. Stop wat sisal (droog gras) tussen de lagen door. Is er geknoeid? Samen de vloer netjes houden hoort er natuurlijk ook bij.
Prik met een satéprikker een gaatje in de bovenste laag, voeg water toe en steek een bloem erin. Dit ziet eruit als een taartje, maar dan met bloemen.
Voor het stukje met gekleurd steekschuim en de houten bloem
Heel geschikt voor een verjaardag in de groep. Dit is een wat strakker ontwerp, goed voor kinderen die van bouwen houden.
Neem vierkantjes gekleurd steekschuim en stapel ze. Duw een glazen pipet van 6 cm in het midden. Om de pipet draai je een stukje vilt, vastgezet met een etalagespeld met parel. Giet water in de pipet en steek een bloem of een takje groen erin.
De witte bamboe-ring geeft een rustig contrast. Dit stukje kost ongeveer €2,50 per kind en is prima te doen voor groep 5 en 6.
Verschillende workshops en hun kosten
Als je zelf geen zin hebt om materialen te verzamelen, kun je ook een workshop inhuren. Bedrijven zoals Pien geeft kleur bieden naast schminken en glittertatoeages ook bloemenworkshops aan.
Deze zijn commercieel en vaak inclusief materiaal. De workshops zijn inclusief materialen en begeleiding.
Je betaalt dan €12,- tot €15,- per kind, afhankelijk van de groepsgrootte. Dit is handig voor een eenmalig uitje in de BSO. Je kunt ook combineren: naast bloemschikken doen ze fotolijstjes versieren of sleutelhangers maken.
Zo blijft ieder kind met een eigen creatie naar huis gaan. Bel ze op 06 - 40 42 94 72 of mail naar [email protected] voor de mogelijkheden.
Praktische tips voor de pedagogisch medewerker
- Waterbestendig oppervlak: Gebruik altijd een onderlegger. Zo blijft de tafel schoon en voorkom je extra werk.
- Knippen onder water: Leer de kinderen dit aan. Het verlengt de levensduur van de bloem aanzienlijk.
- Vul vazen voor driekwart: Vooral bij holle stelen is dit cruciaal. Te veel water is zonde en maakt het werk vies.
- Gebruik een aparte afvalkom: Dit houdt de werkplek overzichtelijk en leert kinderen netjes werken.
- Laat ze vrij: Geef geen regels over hoe het 'moet'. Laat kinderen hun eigen compositie maken. Dit stimuleert hun eigenwaarde en creativiteit.
Met deze aanpak wordt bloemschikken meer dan een knutselactiviteit. Het wordt een moment van rust, aandacht en respect voor de natuur. Precies wat je wilt in de kinderopvang.