De 'terrible twos' bestaan niet: Een Montessori perspectief op peutergedrag
Je kent het wel: die fase waarin je peuter van 2 jaar opeens alles wil besturen, gigantisch kan huilen om een kapotte banaan en ‘nee!’ roept als je vraagt of hij zijn jas aandoet. Veel ouders denken dan meteen: “Ah, de terrible twos zijn begonnen.” Maar wat als ik je vertel dat dit label niet helpt?
Sterker nog, het kan de band met je kind onder druk zetten. Vanuit een Montessori-bril kijken we anders naar peutergedrag. We zien geen ‘terrible’, maar een leerzame fase vol ontdekking. In dit artikel ontdek je hoe je de zogenaamde ‘terrible twos’ transformeert naar ‘teachable twos’ – een mindset die rust geeft in huis en op de groep.
Navigating the Not-So-Terrible Twos (Montessori in Real Life)
Stel je voor: je peuter van 2 jaar oud probeert een blokkenstoem te bouwen.
Het lukt net niet, de toren valt om. Een volwassene zou gefrustreerd raken, maar een peuter ziet vooral een uitdaging. In de Montessori-wereld noemen we deze fase niet ‘terrible’, maar ‘teachable’ – een tijd van leren en groeien.
Het idee van de ‘terrible twos’ is een mythe die we onszelf vertellen, volgens bronnen zoals Montessori in Real Life. Het labelen van peutergedrag als ‘terrible’ kan namelijk een negatieve invloed hebben op de ouder-kind relatie en je eigen mindset.
Je gaat gedrag interpreteren als ‘lastig’ in plaats van ‘ontwikkelingsgericht’. Waarom is dit belangrijk?
Omdat hoe je het noemt, bepaalt hoe je het begeleidt. In de kinderopvang en buitenschoolse opvang zie je dat pedagogisch medewerkers die werken vanuit de Montessori-filosofie, rust uitstralen. Ze begrijpen dat een peuter die ‘nee’ roept, gewoon zijn autonomie aan het ontdekken is. Een veilige speelruimte is hierbij essentieel.
Beperk het aantal keren dat je ‘nee’ zegt door je huis of groepsruimte peuterproof te maken. Leg dure of breekbare spullen buiten bereik. Zo voorkom je conflicten en creëer je een omgeving waarin je kind vrij kan bewegen en leren.
Lastig peutergedrag – van terrible two’s naar teachable twos (Kinderpraktijk Mies)
De transitie van ‘terrible’ naar ‘teachable’ begint bij begrip. Kinderpraktijk Mies, actief in Duivendrecht, Uithoorn en Ouder-Amstel, helpt ouders hierbij.
Hun aanpak is integratief: ze kijken naar het hele kind en de omgeving.
Ze bieden integratieve kindertherapie, opvoedcoaching en oudercoaching voor ouders, kinderen en jongeren. Deze begeleiding is erop gericht om lastig peutergedrag niet als ‘slecht’ te zien, maar als een signaal van onvervulde behoeften. Een peuter die driftbuien heeft, vraagt eigenlijk om hulp bij het reguleren van emoties.
Waarom is deze mindset-shift zo krachtig? Omdat het rust brengt in het gezin en op de groep.
Wat is typisch lastig peutergedrag?
In de buitenschoolse opvang (BSO) zie je dat kinderen die thuis ‘teachable twos’ ervaren, zich sneller aanpassen aan de groep. Ze voelen zich begrepen. Kinderpraktijk Mies richt zich op scholen en ouders, waardoor er een consistente lijn ontstaat. Deze consistentie is cruciaal voor de ontwikkeling van je kind.
Het zorgt ervoor dat je kind leert dat emoties er mogen zijn, zonder dat het direct ‘terrible’ is.
Typisch peutergedrag bij kinderen van 1 tot 3 jaar omvat driftbuien, nee-zeggen, vasthouden aan routines en sterke voorkeuren. Een peuter wil bijvoorbeeld zelf zijn jas aandoen, ook al duurt het drie keer langer. Of hij eist dezelfde maaltijd op, elke dag opnieuw.
Dit gedrag is niet ‘lastig’ per se; het is een uiting van ontwikkelingswerk. De peuter oefent autonomie en controle over zijn wereldje.
Wat kun je als ouder doen aan lastig peutergedrag?
In de Montessori-pedagogiek zien we dit als een teken van gezonde groei. Je peuter leert zijn grenzen kennen en die van anderen. In de kinderopvang wordt hier rekening mee gehouden door middel van vaste routines en keuzevrijheid.
Bijvoorbeeld: je kind mag kiezen uit twee jassen of twee broodjes. Dit geeft een gevoel van regie.
Als ouder herken je dit misschien: je peuter huilt omdat de appel in stukjes is gesneden.
Het is niet de bedoeling om dit direct op te lossen, maar om het te omarmen als leermoment. Er zijn concrete stappen die je kunt nemen om de ‘teachable twos’ te omarmen. Ten eerste: omarm grote emoties zonder ze direct te willen oplossen of af te keuren.
Als je peuter huilt om een kapotte banaan, zeg dan niet meteen ‘het komt goed’, maar erken het gevoel: ‘Ik zie dat je boos bent omdat de banaan stuk is.’ Dit helpt je kind om emoties te verwerken. Ten tweede: gebruik redirectie (omleiding) bij agressief gedrag.
Gooit je peuter met servies? Bied toegestaan speelgoed aan, zoals zachte ballen of blokken, om mee te gooien. In de kinderopvang doen ze dit ook: als een kind wil gooien, krijgt het een bal of een zacht kussen. Zo leert het wat wel en niet mag, zonder straf.
Ten derde: beperk het aantal keren dat je ‘nee’ zegt. Begrijp de betekenis van 'nee' zeggen in de peutertijd en richt je huis zo in dat je peuter vrij kan verkennen zonder constant te horen dat iets niet mag.
Wanneer is het tijd om onze hulp in te schakelen?
Denk aan een lage plank met speelgoed dat wel mag worden vastgepakt en een eigen kapstok op ooghoogte. Praktisch gezien: investeer in peuterproof materialen. Een stabiele speeltafel van ongeveer €50-€70, een kast met open vakken voor speelgoed (€30-€50), en zachte matten voor veilig spelen (€20-€30).
Deze items helpen om conflicten te verminderen en je kind zelfstandig te laten spelen. In de BSO wordt dit ook toegepast: veilige zones waar kinderen kunnen experimenteren zonder risico.
Soms is extra ondersteuning nodig. Bij Kinderpraktijk Mies in Duivendrecht, Uithoorn of Ouder-Amstel kun je terecht voor oudercoaching of integratieve kindertherapie. Dit is zinvol als het peutergedrag je dagelijks leven belemmert, bijvoorbeeld als driftbuien zo heftig zijn dat ze invloed hebben op slapen of eten.
Of als je als ouder vastloopt en de band met je kind onder druk staat. De kosten voor oudercoaching bij Kinderpraktijk Mies liggen rond €70-€90 per sessie van 45-60 minuten.
Integratieve kindertherapie start vanaf €80 per uur, afhankelijk van de duur en intensiteit.
Deze investering betaalt zich terug in rust en verbeterde interacties. Schakel hulp in als je merkt dat je kind zich terugtrekt of juist extreem agressief wordt, en je zelf niet meer weet hoe je moet omgaan met de ‘teachable twos’.
Praktische tips voor een soepele overgang
Om de Montessori-aanpak in de praktijk te brengen, begin je met een dagelijkse routine die ruimte geeft voor keuze. Stel een vast schema op: ontbijt, spelen, buiten, lunch, rust, spelen, avondmaal.
Bied binnen deze routine twee opties aan, zoals ‘wil je met blokken of auto’s spelen?’.
Dit vermindert nee-zeggen en geeft je peuter een gevoel van controle. Een andere tip: creëer een ‘calm down corner’ in huis of op de groep. Een kleine hoek met kussens, een boek en een zachte knuffel (kosten: €20-€40).
Als je peuter overstuur raakt, leid hem dan rustig naar deze hoek. In de kinderopvang wordt dit vaak toegepast als ‘voelhoekje’.
Het helpt kinderen om zelf tot rust te komen, zonder dat jij als ouder hoeft in te grijpen. Tot slot: vier kleine successen. Als je peuter zelf zijn schoenen aantrekt, prijs hem dan specifiek: ‘Wat goed dat je zelf je veters strikt!’ Dit stimuleert de groei van het zelfvertrouwen door zelfstandigheid en versterkt het positieve gedrag.
Conclusie: Omarm de leerzame peutertijd
De ‘terrible twos’ bestaan niet; het is een mythe die we kunnen doorbreken door te kijken vanuit een Montessori-perspectief. Door je peuter te zien als een nieuwsgierige leerling, transformeer je lastig gedrag naar waardevolle lessen.
Kinderpraktijk Mies ondersteunt dit met coaching en therapie in Duivendrecht, Uithoorn en Ouder-Amstel, gericht op ouders, kinderen en scholen.
Met praktische stappen zoals veilige speelruimte, redirectie en het omarmen van emoties, creëer je een omgeving waarin je kind floreert. Probeer de ‘teachable twos’ uit en merk hoe de sfeer in huis verbetert. Je zult zien: het ouderlijkchap wordt lichter en je kind groeit harder.