Hoe ga ik om met plastic speelgoed dat we cadeau krijgen?

Portret van Redactie Ozowiezo, Redactie
Redactie Ozowiezo
Redactie
Veelgestelde Vragen & Probleemoplossing · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je staat in de woonkamer en kijkt naar een berg plastic speelgoed. Een lieve tante heeft een mega-doos vol kleurrijk spul cadeau gedaan.

Je kind is er even blij mee, maar jij voelt al een lichte paniek. Waar laat je dit? Het voelt zonde om het weg te gooien, maar je wilt ook niet je huis vol laten lopen met troep die je niet gebruikt. Herkenbaar?

Geen zorgen, je bent niet de eerste ouder die hiermee worstelt. We gaan dit samen oplossen.

Stap voor stap, zonder gezeur.

Stap 1: De grote schoonmaak en selectie

Haal alles uit de doos en leg het op de grond. Ja, alles.

Dit is het moment van de waarheid. Je hebt een paar vuilniszakken en een grote doos nodig.

De doos is voor spul dat nog heel en goed is. De vuilniszak is voor rotzooi. Wees streng voor jezelf. Sorteer het speelgoed in drie stapels:

  1. Prullenbak: Speelgoed dat echt kapot is, ontbreekt onderdelen, of waar kinderen aan kunnen stikken. Denk aan stukgekauwde kabels, gebroken plastic randen, of kleine onderdelen van een goedkope plastic auto die loslaten. Gooi dit direct weg. Geen discussie.
  2. Herbruiken: Speelgoed dat compleet, schoon en veilig is. Dit is de stapel voor de opvang of een ander kind.
  3. Twijfel: Dingen die misschien leuk zijn, maar die je kind al maanden niet heeft aangeraakt. Leg deze apart voor nu.

Tijdsindicatie: Reken ongeveer 30 minuten tot een uur, afhankelijk van de berg. Veelgemaakte fout: Alles bewaren 'voor het geval dat'. Wees realistisch.

Als het al maanden in de doos ligt, gaat je kind het echt niet missen.

Stap 2: Schoonmaken of laten schoonmaken?

Speelgoed dat je doneert, moet schoon zijn. Punt. Denk aan etensresten, snotneuzen en stof.

Niemand zit te wachten op andermans viezigheid. Je hebt hier twee opties. Optie A: je doet het zelf.

Plastic speelgoed kun je prima wassen met een sopje van groene zeep of afwasmiddel.

Gebruik een oude tandenborstel voor de kiertjes. Laat het goed drogen, anders gaat het schimmelen. Dit kost je ongeveer 15 minuten per 10 stuks. Optie B: je geeft het vieze speelgoed cadeau aan Toys Up.

Deze organisatie zamelt tweedehands speelgoed in, maakt het professioneel schoon en verpakt het in een circulair doosje. Je hoeft dus zelf niet te boenen.

Ideaal als je weinig tijd hebt of als het speelgoed flink vies is. Check wel even hun website voor inleverpunten bij jou in de buurt. Tip: Bij Toys Up hoef je speelgoed dus niet schoon te maken; dat doen zij voor je. Zoek je naar een goede Montessori opvang in de buurt? Handig!

Stap 3: Waar knuffels en speelgoed doneren? Ontdek 10 plekken

Nu je weet wat je wilt houden en wat weg kan, is de vraag: waar breng je het heen? Je hebt meer opties dan je denkt.

Denk na over wat voor speelgoed je hebt en wie je ermee wilt helpen. Je kunt het grofweg verdelen over drie soorten plekken: Check altijd even de website van de organisatie voordat je je auto vol laadt.

  • Lokale hulp in Nederland: Denk aan een speelgoedbank bij jou in de stad. Die geven het aan gezinnen met weinig geld.
  • Specifieke doelgroepen: Stichting Babyspullen is er voor (toekomstige) ouders met financiële problemen. Zij zijn blij met baby- en peuterspeelgoed.
  • Internationale hulp: Via het Leger des Heils of Stichting WHOE gaat speelgoed naar kinderen in Oekraïne, Roemenië of Hongarije.

Sommige plekken hebben specifieke wensen of openingstijden. Laten we de opties even concreet maken.

Waar kan ik oud speelgoed doneren?

Je wilt weten waar je naartoe moet. Tip: Controleer of houten speelgoed compleet is; LEGO/Duplo hoeft niet compleet te zijn. Veel organisaties zijn blij met een bak vol losse blokjes, mits je rekening houdt met de juiste hoeveelheid speelgoed.

  • De Speelgoedbank: Dit is een klassieker. Zij zamelen speelgoed in voor kinderen die het niet cadeau krijven. Regel nummer één: doneer alleen heel en compleet speelgoed. Kapotte Lego of een spel met ontbrekende kaarten is dus een no-go. Ze zijn in bijna elke grote stad te vinden.
  • Stichting Babyspullen: Deze stichting verzamelt spullen voor baby's en peuters. Denk aan boxspeelgoed, rammelaars en babyspeelmatjes. Ze hebben ongeveer 170 fysieke inleverpunten door heel Nederland. Je kunt dus vaak gewoon bij de lokale supermarkt of kringloopwinkel terecht.
  • Het Leger des Heils: Ze zijn groot in textiel, maar nemen ook speelgoed aan. Wat ze niet zelf in Nederland kunnen gebruiken, sturen ze naar hun projecten in het buitenland. Een makkelijke optie als je in de buurt van een inzamelpunt woont.
  • Kringloopwinkel: De plek voor speelgoed dat misschien niet perfect is voor de speelgoedbank, maar nog wel heel wat waard is. Let op: ze accepteren vaak geen gigantische hoeveelheden. Bel van tevoren even.
  • Stichting WHOE: Deze organisatie stuurt speelgoed naar kinderen in Oekraïne, Hongarije en Roemenië. Ze zijn specifiek op zoek naar speelgoed dat goed is voor de ontwikkeling. Dus niet alleen maar plastic prullaria, maar ook bouwspeelgoed en educatief spul.
  • Basisscholen en BSO's: Heeft jouw kind een BSO (buitenschoolse opvang)? Vraag eens of ze speelgoed kunnen gebruiken voor de groep. Vooral bouwmateriaal of spelletjes die tegen een stootje kunnen, zijn welkom. Ze weten vaak ook welke organisaties in de wijk nog meer hulp kunnen gebruiken.
  • Vrienden en familie: De makkelijkste optie. Vraag rond in je eigen kring. Vaak is er wel iemand met een jonger kind die blij is met een doos vol speelgoed.
  • Marktplaats of Ouders van Nu: Voor speelgoed dat nog best wat waard is, bijvoorbeeld een dure loopfiets of een poppenhuis. Je kunt het ook gratis aanbieden, dan is het zo opgehaald.
  • De kinderopvang: Net als de BSO, kunnen kinderdagverblijven speelgoed goed gebruiken. Ze zijn vaak op zoek naar speelgoed dat de ontwikkeling stimuleert, zoals blokken of poppen.
  • Speelgoedruil: Kijk of er in jouw buurt een speelgoedruil is georganiseerd. Een leuk initiatief waar je speelgoed kunt inruilen voor 'nieuw' speelgoed van een ander.

Wat nou als het speelgoed echt kapot is, of als je kindje er juist onbedoeld ruw mee omgaat? Gooi je het dan zomaar in de prullenbak?

Hoe kunnen we speelgoed recyclen?

Nee, dat is zonde. Plastic kan vaak gerecycled worden.

Maar het hangt er vanaf wat voor soort plastic het is. Check het plastic. Veel speelgoed heeft een recycle-symbooltje op de verpakking of op het speelgoed zelf. Als het hard plastic is (bijvoorbeeld een kapotte emmer of een stuk van een loopfiets), mag het vaak bij het plastic afval.

Zorg dat het schoon is en zonder batterijen. Is het speelgoed klein of van verschillende materialen?

Dan kan het ingewikkeld worden. Sommige gemeentes hebben een aparte inzameling voor klein speelgoed. Andere niet. Check de website van je gemeente voor de precieze regels.

Let op: lever kapot of gevaarlijk speelgoed apart in; onderdelen kunnen wel hergebruikt worden. Denk aan de wielen van een kapotte auto of de motor van een speelgoedboot. Die kun je soms nog gebruiken voor knutselprojecten.

En batterijen? Die horen nooit bij het gewone afval. Die lever je in bij een supermarkt of speciale inzamelpunten.

Veel speelgoed heeft batterijen. Vergeet dit niet te verwijderen voordat je het speelgoed doneert of recyclet.

Stap 4: Wat je vooral niet moet doen

Er zijn een paar valkuilen waar je in kunt trappen. Die wil je vermijden.

Je wilt namelijk niet dat je goede bedoelingen voor overlast zorgen. Een grote fout is kapot speelgoed doneren aan de speelgoedbank of een kringloopwinkel.

Ze hebben geen tijd of middelen om dingen te repareren. Het belandt alsnog in de prullenbak, maar dan op kosten van de organisatie. Wees een held en gooi het zelf weg.

Een andere fout is speelgoed dat niet schoon is doneren. Dit is onhygiënisch en onbeschoft. Neem de tijd om het even af te nemen. Je zou het zelf ook niet fijn vinden om een vies speelgoedkeukentje te krijgen.

En tot slot: stop batterijen in speelgoed dat je doneert. Dit is gevaarlijk en lekt. Verwijder ze altijd.

Stap 5: De verificatie-checklist

Voordat je de deur uitgaat, loop je deze checklist even na. Dan weet je zeker dat je het goed doet.

  • ☐ Is het speelgoed schoon? (Geen etensresten, viezigheid)
  • ☐ Is het speelgoed heel? (Geen scherpe randen, breuken)
  • ☐ Zijn alle onderdelen aanwezig? (Tenzij je naar Toys Up gaat)
  • ☐ Zijn batterijen verwijderd?
  • ☐ Is het speelgoed geschikt voor de doelgroep? (Babyspeelgoed bij Babyspullen, niet bij de BSO)
  • ☐ Weet je waar je het naartoe brengt?
  • ☐ Heb je gecheckt of de organisatie open is en het aanneemt?

Als je deze lijst afvinkt, ben je klaar. Je kunt met een goed gevoel je huis opruimen en andere kinderen blij maken. Makkelijker kan het niet.

Portret van Redactie Ozowiezo, Redactie
Over Redactie Ozowiezo

Expert content over kinderopvang buitenschoolse opvang pedagogiek

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Veelgestelde Vragen & Probleemoplossing
Ga naar overzicht →