Speelgoed op de opvang: Kwaliteit boven kwantiteit
Je staat in de speelhoek en kijkt om je heen. Overal speelgoed. Bakken vol.
Blokken, auto's, poppen, puzzels. Het voelt als een chaos en eigenlijk weet je dat het te veel is. Kinderen weten niet waar ze moeten beginnen en raken overprikkeld. Jij als pedagogisch medewerker wilt rust en overzicht.
Het antwoord is simpel: kies voor kwaliteit boven kwantiteit. Minder, maar beter speelgoed zorgt voor meer plezier en ontwikkeling.
Waarom is dit zo essentieel in de kinderopvang en BSO? Omdat speelgoed de sfeer bepaalt.
Te veel speelgoed leidt tot ruzie en rommel. Goed speelgoed daagt kinderen juist uit om te ontdekken, te bouwen en samen te spelen. Bovendien is het makkelijker schoon te houden.
Want hygiëne is een basisvoorwaarde. Volgens de RIVM-richtlijnen van 2024 is het schoonhouden van speelgoed cruciaal in de opvang.
De hoofdverantwoordelijkheid voor hygiëne ligt bij de werkgever. En bij uitbraken van infectieziekten zoals buikgriep, ben je wettelijk verplicht dit te melden bij de GGD (Wet publieke gezondheid, artikel 26). Kwalitatief goed speelgoed is vaak makkelijker te reinigen en gaat langer mee.
Duurzaam speelgoed voor de kinderopvang
Spelen is de manier waarop kinderen de wereld ontdekken. In de kinderopvang en BSO is het aanbod daarom een pedagogische keuze.
Kies je voor plastic prullaria dat na drie keer kapotgaat? Of voor houten en stevig materiaal dat jaren meegaat?
Duurzaam speelgoed is een investering. Het is veilig, vaak gemaakt van materialen die voldoen aan de strengste veiligheidsnormen en het voelt veel beter aan. Denk aan houten blokken of goede spellen.
Dit soort speelgoed stimuleert de fijne motoriek en het ruimtelijk inzicht veel effectiever. Een valkuil voor veel ouders en leidsters is de druk om te blijven vernieuwen.
Voel en vindspel voor kinderopvang
Vooral bij 4 dagen opvang kan dit als belastend worden ervaren. Men denkt steeds nieuw speelgoed te moeten aanschaffen om de kinderen te vermaken. Dat is een misvatting. Goed speelgoed groeit met de kinderen mee.
Kies voor materiaal dat geschikt is voor meerdere leeftijden en moeilijkheidsgraden. Zo blijft het uitdagend en hoef je niet constant nieuwe dingen te kopen.
Dit schept rust voor jou, de kinderen en de ouders. Dit spel is een klassieker en onmisbaar in elke jonge groep. Het is een tactisch spel waarbij kinderen op basis van gevoel een vorm moeten zoeken.
Je stopt de houten vormen in de zak en de kinderen voelen blindelings welke vorm bij welk kaartje hoort. Het spel bevat 20 houten vormen en 20 kaartjes.
Observatiespel Outekache voor kinderopvang
Dit is perfect voor de ontwikkeling van het tastgevoel en het verbale benoemen van vormen. Het spel is geschikt voor kinderen vanaf 2 jaar en werkt goed met 2 tot 5 spelers. De prijs is vriendelijk: €23,95 (Speelgoedwinkeldaantje, 2024).
Voor die prijs krijg je een robuust houten spel dat makkelijk schoon te maken is. Dit past perfect bij de RIVM-hygiënerichtlijnen.
Geen ingewikkelde onderdelen die viezigheid vasthouden. Gewoon stevig materiaal dat je snel afneemt.
Ideaal voor kleine groepjes kinderen die net wennen aan het samen spelen. Als de kinderen iets ouder zijn, is het tijd voor meer uitdaging. Het Observatiespel Outekache is hier perfect voor.
Het bevat 100 stukjes en 100 kaartjes. De bedoeling is om de juiste combinaties te maken op basis van observatie.
ABC Outekache zoekspel
Dit spel traint het concentratievermogen en het logisch nadenken enorm. Het is geschikt voor kinderen van 3 tot 6 jaar. Doordat het zoveel stukjes bevat, kun je het spel op verschillende niveaus spelen. Je kunt beginnen met een paar kaartjes en het langzaam opbouwen.
Ook dit spel kost €23,95 (Speelgoedwinkeldaantje, 2024). De hoeveelheid materiaal maakt het een erg waardevolle aankoop.
Je kunt er lang mee doen. Let erop dat je de stukjes na gebruik goed sorteert. Een handige opbergbox is essentieel.
Dit voorkomt verlies en zorgt ervoor dat je voldoet aan de hygiëne-eisen. Vuile stukjes berg je apart op totdat je ze kunt schoonmaken.
Voor de oudste kinderen in de BSO of de alleroudsten in de kinderopvang (vanaf 5 jaar) is het ABC Outekache zoekspel een aanrader. Dit spel combineert letters zoeken met het leuke concept van Outekache. Het is een zoekspel waarbij kinderen letters moeten vinden en combineren.
Dit legt een basis voor de beginnende geletterdheid. Een spel dat educatief is, zonder dat het schooltje speelt.
Motoriekbord voor kinderopvang
Dat is precies wat je wilt in de BSO. Voor €23,95 (Speelgoedwinkeldaantje, 2024) haal je een leerzaam spel in huis.
Net als de andere spellen uit de Outekache-lijn is het geschikt voor 2 tot 5 spelers. Dit maakt het perfect voor de BSO-groepen waar kinderen vaak in wisselende groepjes spelen. Het spel stimuleert de taalontwikkeling en het sociaal interactief spelen.
Een motoriekbord is een fantastisch hulpmiddel voor de fijne motoriek. Hoewel de specifieke details van het Outekache motoriekbord niet werden genoemd in de data, weten we uit de pedagogiek dat dit type speelgoed onmisbaar is.
Kinderen oefenen hun vingervlugheid door kralen te verplaatsen, sleutels in sloten te draaien of knoppen te draaien. Dit is de basis voor later schrijven en knutselen. Veel motoriekborden zijn gemaakt van hout en hebben vaak schroeven of bouten. Ze zijn vaak wat duurder dan de spellen, maar een investering waard.
Ze zijn vaak groter en zwaarder, waardoor ze stabiel staan. Let bij de aanschaf op dat het hout glad is afgewerkt en er geen splinters zitten.
Veiligheid gaat voor alles.
Waarop letten bij de aanschaf?
Het draait allemaal om de pedagogische waarde. Vraag je af: wat wil ik de kinderen leren?
Wil je de fijne motoriek stimuleren? Kies dan voor het Voel en vindspel of een motoriekbord. Wil je de concentratie en logica verbeteren?
Dan is het Observatiespel of ABC Outekache ideaal. Kies speelgoed dat meerdere moeilijkheidsgraden biedt.
Zo groeit het speelgoed met de kinderen mee en voorkom je dat het na een half jaar in de kast verdwijnt.
Veiligheid is een harde eis. Speelgoed in de kinderopvang moet voldoen aan de Europese veiligheidsnormen (CE). Controleer speelgoed regelmatig op slijtage. Zijn er onderdelen losgekomen?
Is er iets kapot? Gooi het direct weg.
Kapot speelgoed is niet alleen gevaarlijk, maar voldoet ook niet aan de hygiëne-eisen. Vooral bij zuigelingen en peuters die alles in hun mond stoppen, is dit extra belangrijk. Een andere praktische tip: denk aan de opslag.
Speelgoed dat je niet gebruikt, moet je kunnen opbergen. Een overvolle speelhoek geeft stress.
Door te wisselen met speelgoed (speelgoed roteren) houd je de groep overzichtelijk. Je kunt bijvoorbeeld het Voel en vindspel een week lang in de kast laten en het Observatiespel eruit halen. Zo blijft alles leuk en nieuw.
De rol van hygiëne en onderhoud
Hygiëne is in de kinderopvang net zo belangrijk als pedagogiek. De RIVM-richtlijnen zijn hierin leidend. Zowel voor de kinderdagopvang als de buitenschoolse opvang gelden strikte regels.
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor de uitvoering. Dit betekent dat je protocolen moet hebben voor het schoonmaken van speelgoed.
Vooral speelgoed dat vaak in de mond wordt gestopt of dat met vieze handen wordt vastgepakt, moet regelmatig worden schoongemaakt. De spellen van Outekache en het Voel en vindspel zijn gemaakt van materialen die goed te reinigen zijn.
Hout kan worden afgenomen met een vochtige doek. Plastic onderdelen kunnen vaak ook worden schoongemaakt. Zorg dat je altijd schoonmaakmiddelen gebruikt die veilig zijn voor kinderen. Geen agressieve chemicaliën.
Na het schoonmaken moet het speelgoed goed drogen voordat het weer wordt aangeboden.
Vochtig speelgoed is een broedplaats voor bacteriën. Mocht er onverhoopt een uitbraak van een maag-darmprobleem zijn (braken en/of diarree), dan ben je verplicht dit te melden bij de GGD. Dit is wettelijk vastgelegd. Een goede hygiëne kan helpen de verspreiding te beperken, maar soms ontkom je er niet aan.
Zorg dat je weet hoe je moet handelen en dat je collega's dit ook weten. Kennis van de regels voorkomt paniek en zorgt voor een professionele aanpak.
Pedagogische tips voor in de praktijk
Hoe breng je dit nu toe in de praktijk? Ten eerste: pas speelgoed delen op de opvang toe door niet alles tegelijk te introduceren.
Geef een kind één of twee dingen. Kijk wat het doet.
Biedt het kind hulp als het vastloopt, maar laat het vooral zelf ontdekken. Bij het Voel en vindspel kun je eerst zelf een demonstratie geven. Laat zien hoe het werkt.
Daarna is het de beurt aan het kind. Bij het Observatiespel Outekache kun je kinderen in tweetallen laten werken. Dit bevordert de sociale vaardigheden. Terwijl ze spelen, kun je de ontwikkeling van het kind observeren. Ze moeten overleggen: "Heb jij de appel gevonden?" "Ik heb de bloem!".
Dit praten is net zo waardevol als het spel zelf. Ook het ABC Outekache zoekspel leent zich hier perfect voor.
Vraag kinderen de letters hardop voor te lezen. Dit is een mooie manier om de taalontwikkeling en meertaligheid op de opvang te stimuleren.
Vergeet niet om af te wisselen tussen individueel spelen en groepsspelen. Sommige kinderen vinden het heerlijk om alleen met een motoriekbord bezig te zijn. Anderen juist om samen een spel te spelen. Bied beide aan.
En tot slot: praat over het speelgoed. Vraag na het spelen: "Wat vond je leuk?
Wat was moeilijk?" Dit helpt jou om in te schatten wat de kinderen nodig hebben en welk speelgoed je de volgende keer weer kunt pakken. Investeer in kwaliteit. Het voelt in eerste instantie misschien duurder, maar het betaalt zich terug in minder speelgoed dat kapotgaat, minder ruzie en vooral meer plezier en ontwikkeling voor de kinderen. En dat is wat we willen, toch?