Zelf sensorische flessen maken van gerecyclede materialen
Hoe leuk is het om met materialen die je gewoon thuis hebt liggen, iets te maken waar een kind urenlang plezier van heeft? Sensorische flessen zijn een hit in de kinderopvang en buitenschoolse opvang.
Ze zijn rustgevend, stimulerend en superveilig als je ze goed dichtmaakt. Je hoeft echt geen dure materialen te kopen.
Kijk eens in je keukenla of knutselkist. Met een oude fles en wat rijst tover je al een speelgoedpareltje. Laten we beginnen!
Thema sensory bottles
Sensorische flessen, of sensory bottles, zijn de nieuwste trend in de wereld van de vroegschoolse educatie. Al sinds 2022 zie je ze overal opduiken, en terecht. Ze bieden een veilige manier voor kinderen om de wereld te ontdekken met hun zintuigen.
In plaats van kleine onderdelen die je continu moet tellen, heb je één stevig flesje.
Ideaal voor de verticale groep in de opvang of voor een rustmomentje thuis. Denk aan een fles met rijst en satéprikkers.
Als een kind deze fles schudt, maakt het een zacht, ritmisch geluid. Dit helpt bij het ontwikkelen van het gehoor en het onderscheiden van geluiden. Of wat dacht je van een fles met water en olie?
De druppels blijven gescheiden en bewegen langzaam door het water. Dit is fascinerend om naar te kijken en werkt enorm kalmerend voor een druk kind.
De focus verschuift van chaos naar rust. De populariteit komt ook door de veelzijdigheid. Je kunt ze aanpassen aan het seizoen, een thema of de ontwikkelingsfase van het kind. Voor de allerkleinsten, de dreumesen, is het een perfecte start van sensory play.
Ze hoeven nog niets te doen, alleen maar kijken en voelen. Voor peuters wordt het een uitdaging.
Kunnen ze de elastiekjes om de naald krijgen? Dit traint de fijne motoriek enorm.
Het is een simpel concept met een groot effect.
Materialen sensory bottles
De kracht van deze flessen zit hem in de materialen. Je hebt waarschijnlijk al 80% in huis.
Winkels Action en IKEA zijn top voor de overige 20%. Denk aan goedkope knutselbenodigdheden. Het draait allemaal om textuur, geluid en kleur.
We zoeken materialen die veilig zijn en die de zintuigen prikkelen. Niets is te gek, zolang het in de fles past.
Basismaterialen vind je in de keuken. Rijst, ongekookte pasta, linzen en bonen zijn perfect voor geluid. Voeg er een paar satéprikkers of rietjes aan toe voor een extra effect.
Wil je een fles die beweegt? Dan heb je water en (kinder)olie nodig.
Voeg een druppeltje voedselkleurstof toe. Je zult zien dat de olie de kleur opneemt, terwijl het water helder blijft.
Dit creëert prachtige, dansende bellen. Voor de visuele prikkeling zijn glitters en kleine knoopjes onmisbaar. Kralen en strijkkralen zijn ook favoriet. Wil je de natuur naar binnen halen?
Zoek dan buiten naar kleine schelpjes, zand of gedroogde bloemblaadjes. In de knutselgang van de Action vind je vaak zakjes met pommetjes, veertjes of loom elastiekjes.
Een trechter is handig om rommel te voorkomen, maar is niet strikt noodzakelijk. Met een keukenrolletje kom je ook een eind.
Wat heb je nodig om sensory bottles te maken?
Om te beginnen heb je flessen nodig. Gebruik lege flessen van mineraalwater van 0,5 liter.
Ze zijn stevig en hebben een brede opening. Kleine waterflesjes van 250 ml zijn ideaal voor kleine handjes.
Zorg dat de flessen schoon en droog zijn. Controleer of de dop goed sluit. Een lekkende fles is geen optie.
Ook de doppen zijn belangrijk. Ze moeten goed aansluiten.
Verder is lijm cruciaal. Gebruik een lijmpistool om de doppen voorgoed vast te plakken. Dit is de veiligheidsmaatregel die je niet mag overslaan. Een kind moet de fles niet open kunnen maken.
De materialen kunnen een gevaar zijn als ze worden ingeslikt. Een trechter helpt bij het vullen met rijst of olie.
En natuurlijk heb je de vulling nodig: wat je ook maar wilt gebruiken. Houdbaarheidsdatum is niet relevant hier. Overweeg je om materialen te kopen?
Online zijn er speciale sensory tubes te koop. Deze zijn vaak van stevig plastic en hebben een betere sluiting.
De prijs ligt rond de €5 tot €10 per stuk. Echter, voor de Budget Montessori aanpak is het zelf Montessori materiaal maken vaak leuker en goedkoper. Je kunt er oneindig veel maken voor minder dan €10 totaal.
Wat zijn sensory bottles?
De Action en IKEA zijn je beste vrienden voor de extra's zoals glitter, verf of om zelf een spiegelwand te maken. Een sensory bottle is een gesloten fles gevuld met materialen die de zintuigen prikkelen.
Het is een veilig alternatief voor de sensory bins met zand of water.
Je kunt het zien als een kijkfles, een luisterfles of een voelfles. De fles is een afgesloten wereld. Het kind kan de inhoud bewonderen en manipuleren door te draaien of te schudden, maar het maakt geen rommel.
Dat is het grote voordeel voor de pedagogisch medewerker. De werking is simpel maar effectief.
Door te kijken naar bewegende glitter of olie, traint het kind het visuele systeem. Het helpt bij het volgen van objecten. Door te luisteren naar het geluid van rijst of belletjes, traint het het auditieve systeem. Sommige kinderen worden hier rustig van, anderen worden er juist alert van.
Het is een instrument om de zintuiglijke integratie te bevorderen. Kies een fles die past bij de leeftijd.
Stap 1: kies je fles
Voor baby's en jonge dreumesen is een grotere fles fijner. Ze kunnen hem makkelijker vastpakken. Een fles van een halve liter is een goed startpunt.
Voor peuters mag het best wat uitdagender. Een langwerpig flesje van een goedkoop huismerk frisdrank werkt ook prima.
Zorg dat het plastic niet te dun is, anders gaat het kapot bij het vallen. Let op de dop. Een dop met een breed oppervlak is makkelijker om vast te plakken.
Gebruik je een fles met een smalle opening? Dan is het moeilijker om te vullen.
Een trechter is dan echt nodig. Was de fles goed uit. Verwijder het etiket.
Als je lijmresten overhoudt, kun je dit later verwijderen met wat spiritus. De fles moet kurkdroog zijn voordat je begint. Hier begint het echte werk.
Stap 2: Vul de sensory bottles
Giet je vulling in de fles. Gebruik een trechter voor rijst, zand of glitter.
Dit voorkomt dat je de tafel onder de rommel hebt. Vul de fles voor ongeveer 1/3 tot de helft. Te vol is niet fijn, want dan bewegen de materialen niet meer. Wil je een waterfles maken?
Vul de fles voor 2/3 met water. Voeg een druppel afwasmiddel toe voor de bubbels.
Experimenteer met lagen. Gooi eerst een laagje gekleurde rijst erin, dan wat pommetjes, en dan weer rijst. Of vul de fles half met water en half met olie.
De twee lagen scheiden zich. Voeg nu een druppel kleurstof toe.
Je ziet de olie de kleur opnemen. Dit is magisch om te zien. Voor de geluidsfles mix je ongekookte rijst met satéprikkers.
Stap 3: Dop goed vastmaken
Het geluid is verrassend leuk. Dit is de allerbelangrijkste stap voor de veiligheid.
Draai de dop dicht. Zorg dat er geen vocht of korrels tussen de rand zitten.
Pak nu het lijmpistool. Smeer een royale laag lijm op de rand van de fles en draai de dop er direct op. Druk stevig aan. De lijm moet overal heen zijn waar de dop de fles raakt.
Zo zit het water- en luchtdicht. Laat de lijm goed drogen.
Test de fles even. Kun je de dop draaien? Nee? Top. Dan is het veilig. Sommige mensen gebruiken ductape extra, maar lijm is vaak voldoend.
Controleer altijd of de dop vastzit voordat je het kind de fles geeft.
Stap 4: Spelen maar!
Doe dit ook regelmatig tijdens het gebruik. Plastic kan uitzetten of krimpen, waardoor de dop los kan raken. Voorkomen is beter dan genezen.
Geef de fles aan het kind. Leg uit wat het is.
"Kijk, hier kun je mee schudden en draaien." Laat het kind de fles verkennen. Zie hoe het de fles optilt, draait en bekijkt. Voor baby's leg je de fles naast het kind tijdens de buikligging.
Ze zullen de fles aankijken en proberen te grijpen. Dit stimuleert de motoriek en de oog-handcoördinatie.
Voor peuters kun je een spelletje spelen. "Kan jij de rode kralen bij elkaar zoeken?" of "Hoor je de rijst?" Dit bevordert de taalontwikkeling.
In de BSO is het een perfecte activiteit om de dag mee te beginnen of af te sluiten. Kinderen die net binnen komen, kunnen even hun energie kwijt. Kinderen die moe zijn, kunnen tot rust komen. De flessen zijn makkelijk op te ruimen in een bak.
Praktische tips en variaties
Je kunt oneindig variëren met de inhoud. Voor de herfst kun je dennenappeltjes en eikeltjes verzamelen.
Stop ze in een fles. Zo maak je een seizoensfles. In de winter is een fles met nep-sneeuw (witte glitter) en zilveren pailletten prachtig. Voor de zomer maak je een oceaanfles: blauw water, kleine visjes (uit de aquariumwinkel) en wat schelpjes.
Zo sluit je thema's aan bij de belevingswereld van het kind. Hou het budget in de gaten.
De Action heeft vaak zakjes met foam figuren voor €0,89. Die passen perfect in een fles.
IKEA heeft goedkope keukengerei zoals trechters voor €0,79. Je kunt voor €5,- al een hele serie flessen maken. Dit is veel goedkoper dan de speciale sensory bottles online.
Bovendien is het zelf maken vaak leuker omdat je het specifiek kunt afstemmen op de groep. Een veiligheidschecklist voor de pedagogisch medewerker:
- Zit de dop muurvast?
- Zitten er geen scherpe randen aan de fles?
- Is de vulling veilig (dus niet giftig)?
- Is de fles schoon?
Vergeet niet dat sensorische flessen ook helpen bij emotieregulatie. Een kind dat boos is, kan even tot rust komen door te kijken naar de langzaam bewegende olie. Een kind dat angstig is, kan troost vinden in het geluid van de bekende rijst.
Het is een simpel hulpmiddel met een diepe impact op de pedagogische praktijk.
Ga je zelf schuurpapierletters maken? Veel plezier met knutselen!